Spa

Spa is een kleine stad in de provincie Luik, in het dal van de Wayai, op de grens van de Ardennen en de Hoge Venen (een hoogvlakte met veen, heide en bos). Het is de kuurstad waar het woord spa vandaan komt: al sinds de zestiende eeuw komen mensen hier voor het ijzerhoudende bronwater. Je komt er voor de thermen, de oude badgebouwen in het centrum en wandelingen door de bossen naar de bronnen. Spa past bij een rustig weekend weg, ook zonder auto.

Wat voor plaats het is

In de achttiende eeuw kwam de Europese adel hier elke zomer kuren. Tsaar Peter de Grote kwam in 1717, en keizer Jozef II noemde Spa in 1781 "het café van Europa". Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog zat het Duitse opperbevel in Spa. Keizer Wilhelm II deed hier in november 1918 afstand van de troon en vluchtte daarna naar Nederland. Sinds 2021 staat Spa samen met andere grote kuursteden van Europa op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

In het centrum zie je dat verleden nog terug. Het Pouhon Pierre-le-Grand is een achthoekig paviljoen uit 1880 boven de bron die het meeste water geeft. Binnen hangt het Livre d'Or, een schilderij van 9 meter lang met beroemde kuurgasten. Verder zie je het oude badhuis uit de jaren 1860, de Galerie Léopold II, een overdekte wandelgalerij in het Parc de Sept Heures, en het casino. Dat opende in 1763, geldt als het eerste moderne casino ter wereld en is nog altijd in gebruik.

De gemeente is klein. Buiten het centrum horen er alleen een paar dorpjes bij, zoals Creppe en delen van Nivezé en Winamplanche. Het bedrijf Spa Monopole bottelt hier het mineraalwater uit de bronnen van Spa.

Waar je slaapt

In het centrum slaap je op loopafstand van de thermen en het station. Hotels zijn onder meer het Radisson Blu Balmoral Spa, La Villa des Fleurs en het Van der Valk Hotel SPA. Meer vind je bij hotels in Spa.

Onze vakantiehuizen in de gemeente liggen allemaal in en rond Spa zelf. Het zijn vooral appartementen, vakantiehuizen en villa's, en een paar verblijven in een kasteel of landhuis. Zoek je meer keus, kijk dan ook in de buurgemeenten Jalhay, Theux en Stavelot. Alles in Spa zelf staat bij vakantiehuizen in Spa.

Wat je er doet

De Thermes de Spa liggen boven op de heuvel Annette et Lubin. Vanuit het centrum ga je met een kabelspoortje naar boven. Er zijn binnen- en buitenbaden met mineraalwater uit de Clémentinebron, op 33 graden. In de Villa Royale, waar koningin Marie-Henriette tot haar dood in 1902 woonde, zit het Museum van de kuurstad. In de oude paardenstallen ernaast zit een paardenmuseum.

De heuvels rond de stad zijn doorsneden met oude paden naar de bronnen, zoals de Géronstère, de Sauvenière en de Tonnelet, die het meest bruisende water heeft. Zie de wandelroutes vanuit Spa en de fietsroutes. Net buiten de stad ligt het Lac de Warfaaz, een stuwmeer in de Wayai dat na een overstroming in 1882 werd aangelegd. Er loopt een verhard pad omheen. Na de overstromingen van 2021 is het meer leeggehaald. Sinds eind 2025 wordt de dam vernieuwd en de bodem uitgegraven; het meer moet in het voorjaar van 2027 weer klaar zijn. Tot die tijd zie je er vooral een bouwplaats.

Met de auto is het niet ver naar het Circuit van Spa-Francorchamps, waar de Grand Prix Formule 1 van België wordt verreden. Verder liggen in de buurt de Waterval van Coo met Plopsa Coo, de Abdij van Stavelot en de Grotten van Remouchamps.

Wanneer je gaat

Het museum is het hele jaar open en de thermen hebben binnenbaden, dus Spa werkt ook buiten de zomer. Elk jaar in juli zijn de Francofolies, een festival voor Franstalige muziek met podia verspreid over de stad. In 2012 kwamen er ongeveer 160.000 bezoekers. Zoek je rust, kies dan een andere week.

Praktisch

Parkeren is in Spa gratis. In het centrum geldt een blauwe zone: met een parkeerschijf sta je er 2 uur, in sommige straten 3 uur. Dat geldt van maandag tot en met zaterdag overdag. Wil je langer blijven, dan zet je de auto gratis en zonder tijdslimiet op een parkeerterrein buiten de zone, zoals bij het station, aan de Boulevard des Anglais of bij het stadhuis.

Spa heeft twee stations, Spa en Spa-Géronstère. Elk uur rijdt er een trein naar Verviers-Centraal, waar je overstapt richting Luik en Brussel. Spa-Géronstère is het eindpunt en ligt dicht bij het centrum, maar heeft geen eigen parkeerterrein.

De weekmarkt is op dinsdagochtend op de Place Royale. Het toeristenbureau zit in het Pouhon Pierre-le-Grand, aan de Rue du Marché.