Bastogne

Bastogne, in het Nederlands Bastenaken, is een stad op de hoogvlakte van de Ardennen, in de provincie Luxemburg. De stad is bekend door de Slag om de Ardennen: in december 1944 hielden Amerikaanse troepen de stad vast terwijl Duitse troepen haar hadden omsingeld. Je komt er vooral voor de musea en gedenktekens over die slag. Voor wie in oorlogsgeschiedenis geïnteresseerd is, vul je er makkelijk een weekend mee. Wie vooral bossen en rivieren zoekt, zit beter in Houffalize of La Roche en rijdt voor een dag naar Bastogne.

Wat voor plaats het is

Bastogne ligt op ruim 500 meter hoogte, op de kam die het stroomgebied van de Maas scheidt van dat van de Rijn. Er stroomt dus geen grote rivier door de stad. In de middeleeuwen was het een belangrijke marktplaats. In 1332 kreeg Bastogne stadsrechten en een stadsmuur. Daarvan staat nog de Porte de Trèves, een oude stadspoort. De Sint-Pieterskerk is in delen gebouwd tussen de elfde en de zestiende eeuw.

In december 1944 werd de stad omsingeld. De Amerikaanse 101st Airborne Division verdedigde haar onder generaal Anthony McAuliffe. Toen de Duitsers eisten dat hij zich overgaf, antwoordde hij volgens de overlevering met één woord: "Nuts" (onzin). Op 26 december 1944 was het beleg voorbij. Op het centrale plein, de Place McAuliffe, staan een borstbeeld van de generaal en een Shermantank.

Sinds december 2024 horen Bertogne en omliggende dorpen bij Bastogne. Daardoor is het nu de grootste gemeente van België qua oppervlakte. Deelgemeenten zijn onder meer Noville, Longvilly, Wardin, Flamierge en Longchamps.

Waar je slaapt

In de stad zelf ben je dicht bij de musea, restaurants en winkels. De meeste van onze vakantiehuizen liggen in en rond Bastogne zelf; een paar liggen in Bertogne. Vakantieparken of campings in de gemeente hebben wij niet. Wie een park of camping zoekt, kijkt in de buurgemeente Houffalize. Alle huizen vind je bij vakantiehuizen in Bastogne.

Wat je er doet

Net buiten de stad, op de Mardassonheuvel, staan het Bastogne War Museum en het Mardasson-gedenkteken. Het museum vertelt de slag aan de hand van vier personages; reken op zo'n tweeënhalf uur. Het gedenkteken eert de Amerikaanse soldaten die in de slag omkwamen, gewond raakten of vermist werden. Let op: het middendeel en het dak van het gedenkteken zijn dicht voor herstelwerk, naar verwachting tot het voorjaar van 2029. De crypte is wel open.

In de stad zijn er nog drie plekken over de oorlog. Bastogne Barracks, in de kazerne waar McAuliffe tijdens het beleg zijn hoofdkwartier had, toont een grote verzameling tanks, legervoertuigen en kanonnen, waarvan een deel daar wordt gerestaureerd. Het 101st Airborne Museum zit in een gebouw dat de Duitsers tijdens het beleg gebruikten; in de kelder beleef je een nagebootst bombardement. De Bastogne War Rooms, een ander vroeger Amerikaans hoofdkwartier, horen bij het ticket van het War Museum.

Rond de stad liggen het slagveld Bois Jacques, het Bois de la Paix in Bizory en de Duitse militaire begraafplaats in Recogne.

Fietsen kan over de RAVeL naar Houffalize, Gouvy en Wiltz in Luxemburg. In de stad kun je fietsen huren, ook elektrische. Er zijn bewegwijzerde mountainbikeroutes. Voor wandelen zie de wandelroutes vanuit Bastogne. De Stuwdam van Nisramont ligt zo'n 16 kilometer verderop.

Wanneer je gaat

Elk jaar half december herdenkt de stad de slag met het Nuts-weekend. Er rijden dan oude legervoertuigen door de straten, er zijn herdenkingen, gedenkmarsen en een dansavond in de stijl van de jaren veertig, en vanaf het balkon van het stadhuis worden noten gegooid. Reken dat weekend op veel bezoekers.

De wielerklassieker Luik-Bastenaken-Luik keert in het voorjaar in Bastogne. Het Bastogne War Museum heeft rond januari een winterstop.

Praktisch

Bastogne heeft geen treinstation meer; de laatste reizigerstrein reed in 1993. De buslijnen 163c en 89 rijden naar het station van Gouvy, aan de lijn van Luik naar Luxemburg.

Rond het centrum zijn meer dan 1.500 parkeerplaatsen, waarvan de meeste gratis. Een kleiner deel is overdag betaald, ook op zondagmiddag.

Om de week is er op zaterdag markt, met groente, kleding, leer en streekproducten. Het toeristenbureau zit aan de Place McAuliffe 60.